Προστασία Καταναλωτή

Καθοριστικός ο ρόλος της Ασφάλισης

Το θεσμικό πλαίσιο. Εδώ και αρκετά χρόνια, ο βασικός Νόμος 2251/94 για την προστασία του Καταναλωτή όπως έχει συμπληρωθεί – προσαρμοσθεί στα ισχύοντα ευρωπαϊκά πρότυπα, αποτελεί ένα καθόλα σύγχρονο πλαίσιο που διασφαλίζει τα συμφέροντα του Καταναλωτή σε ότι αφορά τα καταναλωτικά αγαθά (i) και τις υπηρεσίες που του προσφέρονται (ii). Σύμφωνα και με τη νομική ορολογία, ο νόμος κατέστησε “αυστηρή” την αστική ευθύνη (“strict” liability) τόσο του Κατασκευαστή – Παραγωγού, Εμπόρου – Διανομέα καταναλωτικού προϊόντος όσο και του Παρέχοντος Υπηρεσίες προς τον Καταναλωτή. Θέμα εξόχως σοβαρό για τη διασφάλιση των συμφερόντων του Καταναλωτή αλλά και για την εξέλιξη των συναλλακτικών ηθών στη σύγχρονη κοινωνία, που γίνεται όλο και πιο πολύπλοκη και απαιτητική. Δυστυχώς όμως ο νόμος αυτός, σε ότι αφορά θέματα ευθύνης στη χώρα μας, έμεινε στα «αζήτητα» και συνεχίζει μέχρι στιγμής να αγνοείται. Είναι ωστόσο σαφές ότι οι ευθύνες υπάρχουν.

Ενδιαφέρει ιδιαίτερα τους Δικηγόρους

Πέρυσι, το 2012, η Επιτροπή Αστικής Ευθύνης της Ένωσης Ασφαλιστικών Εταιρειών Ελλάδος έδωσε στη δημοσιότητα ειδική Έκθεση για την κατάσταση του κλάδου Ασφάλισης Αστικής Ευθύνης στην Ελλάδα. Πρόκειται για μία εμπεριστατωμένη μελέτη που τεκμηριώνει, μεταξύ άλλων, τη μεγάλη υστέρηση του κλάδου Ασφάλισης Γενικής Αστικής Ευθύνης (εκτός Αυτοκινήτου) έναντι του κοινωνικού συνόλου. Ο συγκεκριμένος Κλάδος Ασφάλισης δεν ενδιαφέρει μονάχα τους Καταναλωτές, τις Ασφαλιστικές Εταιρείες και τους Ασφαλιστικούς Διαμεσολαβητές. Ενδιαφέρει ιδιαίτερα και τους δικηγόρους που συμβάλλουν στην εύρυθμη – σύννομη λειτουργία της κοινωνίας. Ειδικότερα, η συγκεκριμένη Μελέτη προσεγγίζει την κατάσταση στην Ασφάλιση Γενικής Αστικής Ευθύνης δίνοντας ιδιαίτερη έμφαση στην Ασφάλιση της Επαγγελματικής Ευθύνης, που αφορά τους χιλιάδες επαγγελματίες αλλά και τους Καταναλωτές ή τις Επιχειρήσεις που κάνουν χρήση των υπηρεσιών τους.

Δεν αρκεί η δήλωση και η “βιτρίνα” του ISO

Είναι γνωστό, πως οι αρχές «Προστασία του Καταναλωτή» και «Απελευθέρωση Επαγγελμάτων, αποτελούν βασικά «δόγματα» της Ενωμένης Ευρώπης.

Ο Ευρωπαίος πολίτης έχει κατά βάση τα ίδια δικαιώματα και παρόμοιες υποχρεώσεις. Σε πολλούς τομείς, όπως είναι η Παροχή Υπηρεσιών, καταβάλλεται σημαντική προσπάθεια για τη σύγκλιση των νομοθεσιών αλλά και της ουσίας των ενδοευρωπαϊκών συναλλαγών. Προς την κατεύθυνση αυτή, είναι προφανές πως η όποια προσπάθεια σύγκλισης με γνώμονα την ποιότητα και την αξιοπιστία, θα είναι προς «τα πάνω» και όχι προς «τα κάτω», ώστε το όποιο ανταγωνιστικό πλεονέκτημα, να προσφέρει στους πολίτες της Ευρωπαϊκής Ένωσης τις ίδιες ευκαιρίες και παρόμοια εξασφάλιση.

Ενδιαφέρει ιδιαίτερα τους Καταναλωτές και όχι μόνο

Σε ειδική Έκθεση του 2012, της Επιτροπής Αστικής Ευθύνης της Ένωσης Ασφαλιστικών Εταιρειών Ελλάδος για την κατάσταση του κλάδου Ασφάλισης Αστικής Ευθύνης στην Ελλάδα (εκτός Αυτοκινήτου), τεκμηριώνεται, μεταξύ άλλων, η μεγάλη υστέρηση του κλάδου Ασφάλισης Γενικής Αστικής Ευθύνης έναντι του κοινωνικού συνόλου.
Σημειώνεται πως ο συγκεκριμένος Κλάδος δεν ενδιαφέρει μόνο τους Καταναλωτές και τις Ασφαλιστικές Εταιρείες. Αφορά και Ασφαλιστικούς Διαμεσολαβητές που αναζητούν νέους τομείς δράσης και ανάπτυξης των υπηρεσιών που έχουν ανάγκη Καταναλωτές (Φυσικά Πρόσωπα ή Επιχειρήσεις) καθώς και τους δικηγόρους που συμβάλλουν στην εύρυθμη – σύννομη λειτουργία της κοινωνίας.

Εξελίξεις & προοπτικές εκσυγχρονισμού

Είναι γνωστό πως το ευρύτερο επιχειρηματικό - επαγγελματικό περιβάλλον της χώρας διέρχεται περίοδο παρατεταμένης ύφεσης λόγω της οικονομικής κρίσης και όχι μόνο. Από την άλλη πλευρά οι εξελίξεις τρέχουν και η ανάγκη για σοβαρές αλλαγές είναι επιβεβλημένη προκειμένου να αρθούν αρρυθμίες και λειτουργικά αδιέξοδα του παρελθόντος ώστε όταν αρχίσει η ανάκαμψη να μπορεί να γίνει ένα νέο γόνιμο ξεκίνηνα.

Ο Μηχανικός εκπονεί μελέτες με τις οποίες κατασκευάζονται τεχνικά έργα, προσφέρει υπηρεσίες επίβλεψης / διοίκησης έργων και υπηρεσίες Τεχνικού Συμβούλου σε διάφορα θέματα που αφορούν κατασκευές, βιομηχανία, περιβάλλον κλπ. Εν γένει, ασκεί μία επαγγελματική δραστηριότητα με σημαντική “ένταση” ευθύνης αφού από κάποιο σοβαρό λάθος ή παράλειψή του, μπορεί να προκληθεί σοβαρή υλική ζημιά, οικονομική απώλεια ή ακόμη και θάνατος ατόμων.

Εγγύηση αξιοπιστίας η Ασφάλιση Επαγγελματικής Ευθύνης

Οι έννοιες που συνδέουν τα θέματα «Παροχή Υπηρεσιών» και «Προστασία Καταναλωτή» και αφορούν τον οποιοδήποτε Επαγγελματία που προσφέρει υπηρεσίες έναντι αμοιβής, είναι:

- «Επαγγελματικά προσόντα» δηλαδή κατάλληλη επαγγελματική εκπαίδευση του παρέχοντος κάποια υπηρεσία έναντι αμοιβής
- «Διαπίστευση», δηλαδή απονομή επάρκειας σε ότι αφορά ελάχιστες αποδεκτές προϋποθέσεις για την άσκηση της αντίστοιχης δραστηριότητας του Επαγγελματία που παρέχει την υπηρεσία και
- «Εγγύηση» σε ότι αφορά την ποιότητα και αξιοπιστία των παρεχομένων υπηρεσιών ώστε να ικανοποιείται ο Καταναλωτής που πληρώνει.

Ασαφής ο ρόλος τους μολονότι σημαντικός

Από τη μέχρι τώρα σχετική προσωπική εμπειρία μου, κάποιοι αντικειμενικοί λόγοι με κάνουν να πιστεύω πως η ελληνική ασφαλιστική αγορά βρίσκεται τουλάχιστον είκοσι (20) χρόνια πίσω από την αντίστοιχη του βασικού πυρήνα των χωρών της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Είναι μια πικρή πραγματικότητα, που συντάσσεται με την ευρύτερη άποψη “περί ελλείμματος” που  χαρακτηρίζει το πολιτικό, κοινωνικό και οικονομικό σύστημα της χώρας μας, το οποίο επιμένει να εθελοτυφλεί και να «αγνοεί» παγιωμένες αρχές της ευρύτερης αγοράς και τις σύγχρονες εξελίξεις που η Ευρωπαϊκή Ένωση και η παγκοσμιοποίηση αργά και συστηματικά επιβάλλουν. Η τρέχουσα οικονομική κρίση που βιώνει η χώρα ίσως είναι η μοναδική ευκαιρία για ανατροπές και για αλλαγή του σκηνικού.

Δεν χρειάζεται το φόβητρο τύπου “Τειρεσία”!

Θέμα που έχει απασχολήσει έντονα την ασφαλιστική αγορά, είναι η αφερεγγυότητα του Ασφαλιστή σε ότι αφορά τη μη απόδοση στην Ασφαλιστική Εταιρεία των ασφαλίστρων που εισπράττει. Οι Ασφαλιστικές Εταιρείες φαίνεται να έχουν αναγάγει σε μείζον θέμα κάτι που κατά βάση αφορά τη συμβατική σχέση τους με τους Ασφαλιστικούς Διαμεσολαβητές και έχουν εμπλέξει και την Πολιτεία στη λήψη δραστικού μέτρου του "Ασφαλιστικού Τειρεσία". Δηλαδή, τιμωρία του καταχραστή Ασφαλιστή με εγγραφή του στους καταλόγους “Τειρεσία“! Κάτι που μπορεί στην πράξη να σημαίνει αδυναμία άσκησης του επαγγέλματος.  Λύση, που έχει χαρακτηριστεί υπερβολικά αυστηρή και που θα μπορούσε να λεχθεί πως παραπέμπει σε ακραίο νομοθέτημα της εποχής της αρχαίας Μεσοποταμίας ("Αν το σπίτι καταρρεύσει και σκοτωθεί ο Ιδιοκτήτης του, θα θανατωθεί ο Κατασκευαστής που το είχε κάνει ..." - Κώδικας Χαμουραμπί, 1760 π.Χ.)!

Ακολουθώντας τη «Στρατηγική των Γαλάζιων Ωκεανών»

Θεωρώ ιδιαίτερα σημαντική την αξία της ενημέρωσης και τη δύναμη της γνώσης, που όταν εμπεδώνονται με τον ορθό τρόπο μπορούν να μεταλλαχθούν σε δύναμη προόδου και δημιουργικής εξέλιξης.
Από το ξεκίνημα της ενασχόλησής μου στο χώρο των Ασφαλίσεων, παράλληλα με τη δική μου συνεχή επιμόρφωση πάνω σε ευρύτερα επαγγελματικά θέματα, καταβάλλω προσπάθεια για την ενημέρωση της αγοράς σε σύγχρονα ασφαλιστικά θέματα και προϊόντα, λαμβάνοντας υπόψη τις εξελίξεις στους αντίστοιχους επαγγελματικούς και επιχειρηματικούς τομείς. Είχα δε την τύχη οι πρώτες ασφαλιστικές γνώσεις και η αρχική εμπειρία που αποκόμισα να συνδεθούν με την ώριμη ευρωπαϊκή αγορά (Γαλλική κατα το ξεκίνημά μου και αγγλική αγορά / Lloyd's κατά τα τελευταία 14 χρόνια).

Κριτήριο ωριμότητας η ανάπτυξη του θεσμού της Ασφάλισης

Η ελληνική νομοθεσία είναι καθ’ όλα σύγχρονη όσον αφορά τις βασικές της διατάξεις. Επιπλέον, με τις διάφορες Ευρωπαϊκές Οδηγίες που συνεχώς ενσωματώνονται σε αυτή, εκσυγχρονίζεται πλήρως στα διάφορα  κοινωνικού και οικονομικού περιεχομένου θέματα που αφορούν τους Εργαζόμενους, τους  Καταναλωτές, τους Επαγγελματίες, τις Επιχειρήσεις και το Φυσικό Περιβάλλον.

Τυχόν κενά που ενδεχόμενα προκύπτουν στην πράξη λόγω έλλειψης πρακτικής εμπειρίας, κάλλιστα μπορούν να καλύπτονται από τη διαθέσιμη πλούσια νομολογία των προηγμένων χωρών της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Μπορεί κάλλιστα λοιπόν να ειπωθεί πως το νομοθετικό πλαίσιο και οι κανόνες δικαίου υπάρχουν. Όμως, το μεγάλο ζητούμενο στη χώρα μας είναι η ορθή εφαρμογή των νόμων και ο σεβασμός των κανόνων δεοντολογίας. Σε αυτό το σημείο ως γνωστόν «πάσχουμε».