Ασφάλεια & Ασφάλιση Ευθύνης

Όταν η τραγωδία γίνεται καμπανάκι αφύπνισης
Δημοσιεύθηκε στο portal NEXTDEAL 1/10/2026

Η τραγωδία στην Πλάκα (κατάρρευση κατοικίας με 6 ανθρώπινα θύματα), δεν μπορεί και δεν πρέπει να αντιμετωπιστεί ως μία ακόμη δυσάρεστη είδηση που, ύστερα από λίγες ημέρες, θα χαθεί μέσα στην καθημερινότητα.
Παρόμοια περιστατικά έχουν επανειλημμένα αναδείξει την ανάγκη για αποτελεσματικότερη πρόληψη και σαφέστερη κατανομή ευθυνών. Καταρρεύσεις κτιρίων, εργατικά δυστυχήματα, περιστατικά σε χώρους ψυχαγωγίας, ξενοδοχεία και τουριστικές εγκαταστάσεις έχουν προκαλέσει κατά καιρούς σοβαρές απώλειες και έχουν θέσει το ίδιο ερώτημα: Πρέπει κάθε φορά να προηγείται μια τραγωδία για να κινητοποιούμαστε; Η απάντηση οφείλει να είναι όχι.
Η κοινωνία δεν χρειάζεται ένα ακόμη σύστημα που απλώς καταγράφει τις ευθύνες μετά το συμβάν. Χρειάζεται ένα σύστημα που εντοπίζει και περιορίζει τον κίνδυνο πριν από το συμβάν.
Το ζητούμενο δεν είναι μόνο να αναζητήσουμε εκ των υστέρων ενόχους. Το πραγματικό ζητούμενο είναι να δημιουργήσουμε ένα σύστημα που θα κάνει όσο το δυνατόν δυσκολότερο να συμβεί το επόμενο ατύχημα.
Κάθε ανθρώπινη απώλεια που συνδέεται με αμέλεια, παράλειψη, πλημμελή έλεγχο ή ανεπαρκή μέτρα πρόληψης πρέπει να αποτελεί καμπανάκι αφύπνισης για την Πολιτεία,  τους ιδιοκτήτες ακινήτων, τους επαγγελματίες, και όλους όσοι έχουν την ευθύνη χώρων και δραστηριοτήτων στους οποίους εργάζονται ή εισέρχονται άνθρωποι.

Η πρόληψη προηγείται

Η πρόληψη δεν μπορεί να είναι μια διαδικασία που ενεργοποιείται μόνο μετά την καταστροφή. Πρέπει να αποτελεί βασική προϋπόθεση για τη λειτουργία κάθε δραστηριότητας που μπορεί να δημιουργήσει κίνδυνο για ανθρώπινη ζωή, σωματική ακεραιότητα ή περιουσία.
Κάθε χώρος που φιλοξενεί ανθρώπους – από ένα ξενοδοχείο έως ένα ακίνητο βραχυχρόνιας μίσθωσης – και κάθε επιχειρηματική δραστηριότητα στην οποία εργάζονται άνθρωποι ή υπάρχει συναλλαγή με πελάτες και τρίτους πρέπει να λειτουργεί με συγκεκριμένους, σύγχρονους και αποδεδειγμένους κανόνες ασφάλειας.
Η ηλεκτρική εγκατάσταση, το δίκτυο φυσικού αερίου, ο ανελκυστήρας, η πυρασφάλεια, η στατική επάρκεια των κτιρίων και οι τυχόν μηχανολογικές εγκαταστάσεις δεν μπορούν να αντιμετωπίζονται ως τυπικές υποχρεώσεις που εξαντλούνται στην ύπαρξη ενός πιστοποιητικού ή ενός εγγράφου σε κάποιον φάκελο.

Πραγματική ασφάλεια

Η ασφάλεια δεν είναι ένα τυπικό «χαρτί». Είναι μια διαρκής διαδικασία ελέγχου, συντήρησης, πρόληψης και έντασης ευθύνης.
Και, η συμμόρφωση στις απαιτήσεις ασφάλειας δεν πρέπει να αποδεικνύεται μόνο τη στιγμή που αρχίζει να κατοικείται ένα οικοδόμημα ή αδειοδοτείται η λειτουργία μιας επιχείρησης.
Ένα πιστοποιητικό έχει αξία όταν αποτυπώνει μια πραγματική κατάσταση και όταν ο έλεγχος που βρίσκεται πίσω από αυτό είναι ουσιαστικός.
Γι' αυτό χρειάζεται να εξεταστεί συνολικά το υφιστάμενο πλαίσιο: ποιος ελέγχει, τι ελέγχει, κάθε πότε, με ποια πρότυπα, ποιος πιστοποιεί την καταλληλότητα και – κυρίως – ποιος αναλαμβάνει την ευθύνη όταν ένας έλεγχος αποδεικνύεται ελλιπής ή λανθασμένος.

Και όταν το κακό συμβεί, ποιος πληρώνει;

Όσο αυστηρά και αν οργανώσουμε την πρόληψη, κανένα σύστημα δεν μπορεί να εγγυηθεί ότι δεν θα υπάρξει ποτέ ατύχημα. Γι' αυτό η πρόληψη πρέπει να συνοδεύεται από ένα δεύτερο, εξίσου σημαντικό δίχτυ προστασίας: την πραγματική δυνατότητα αποζημίωσης των θυμάτων και των οικογενειών τους.
Η υποχρεωτική Ασφάλιση Αστικής Ευθύνης για δραστηριότητες που εκθέτουν σε κίνδυνο πελάτες, επισκέπτες και τρίτους μπορεί να αποτελέσει σημαντικό εργαλείο προς αυτή την κατεύθυνση.

Θεσμική υποχρέωση ουσίας η ασφάλιση αστικής ευθύνης

Δεν αρκεί, απλώς να υπάρχει ένα ασφαλιστήριο συμβόλαιο. Χρειάζονται αξιόπιστοι όροι και ασφαλιστική κάλυψη με επαρκή όρια αποζημίωσης, ώστε η ασφάλιση να λειτουργεί πραγματικά ως μηχανισμός προστασίας και όχι ως μία ακόμη τυπική υποχρέωση συμμόρφωσης που, όταν χρειαστεί να ενεργοποιηθεί στην πράξη, καταλήγει σε μια μακρά δικαστική περιπέτεια.
Το ίδιο ζήτημα πρέπει να εξεταστεί και για τους ανεξάρτητους επαγγελματίες ή φορείς που αναλαμβάνουν να ελέγχουν, να επιθεωρούν και να πιστοποιούν την ασφάλεια εγκαταστάσεων και δραστηριοτήτων. Η Ασφάλιση Επαγγελματικής Ευθύνης τους μπορεί να αποτελέσει ουσιαστικό μέρος ενός σύγχρονου πλαισίου, ώστε όταν ένα λάθος ή μια παράλειψη κατά την παροχή επαγγελματικών υπηρεσιών προκαλεί ζημία, να υπάρχει και η αντίστοιχη οικονομική δυνατότητα αποκατάστασής της.
Η προστασία της ανθρώπινης ζωής δεν μπορεί να εξαρτάται αποκλειστικά από την ευσυνειδησία κάθε ιδιοκτήτη, επιχειρηματία, τεχνικού ή διαχειριστή.
Χρειάζονται σαφείς κανόνες, ουσιαστικοί έλεγχοι, τακτική επανεξέταση, διαφάνεια, πραγματική λογοδοσία και ασφαλιστική κάλυψη που να ανταποκρίνεται στους πραγματικούς κινδύνους.

Να αλλάξουμε νοοτροπία

Χρειάζεται όμως και κάτι ακόμη: Να πάψουμε να θεωρούμε την ασφάλεια κόστος και να την αντιμετωπίσουμε ως επένδυση στην ανθρώπινη ζωή, στην επιχειρηματική υπευθυνότητα και στην κοινωνική προστασία.
Η τραγωδία με την κατάρρευση κτηρίου στην Πλάκα δεν πρέπει να ξεχαστεί. Πρέπει να γίνει η αφορμή για να συζητήσουμε σοβαρά τι μπορούμε να αλλάξουμε πριν από την επόμενη τραγωδία.
Η ευρωπαϊκή και διεθνής εμπειρία προσφέρει πρακτικές και εργαλεία που μπορούν να αξιοποιηθούν. Η χώρα μας οφείλει να τα μελετήσει, να τα προσαρμόσει στις δικές της ανάγκες και να προχωρήσει σε ένα σύγχρονο, αυστηρό και εφαρμόσιμο πλαίσιο.