ΟΙΚΟΔΟΜΙΚΑ ΕΡΓΑ & ΕΥΘΥΝΕΣ ΜΗΧΑΝΙΚΟΥ
Δεν χρειάζεται να ανακαλύψουμε τον τροχό!
Δημοσιεύθηκε στην ηλεκτρονική πύλη ενημέρωσης B2Green στις 5/12/2025
Αφορμή για το παρόν κείμενο είναι τα άρθρα, που δημοσιεύθηκαν ταυτόχρονα στις 3/12/2025 στην ηλεκτρονική πύλη ενημέρωσης B2Green και είχαν τίτλο “Η Έκδοση και Ορθή Τήρηση Οικοδομικής Άδειας • Υποχρεώσεις και Έλεγχος από Μηχανικούς” και “Οικοδομικές άδειες: Γιατί η Ελλάδα ακολουθεί αντίστροφη πορεία από την Ευρώπη”.
Υπάρχει και η Αστική Ευθύνη
Στο πρώτο, πολύ εύστοχα ο έγκριτος νομικός επισημαίνει τις υποχρεώσεις (responsibilities) του Μηχανικού στο πλαίσιο εμπλοκής του για την έκδοση οικοδομικής αδείας. Για την πληρότητα του θέματος κρίνω πως θα ήταν ιδιαίτερα χρήσιμο να γίνει σχετική αναφορά και στις ευθύνες (liabilities), που αποτελούν κρίσιμη παράμετρο στην άσκηση του επαγγέλματος του Μηχανικού. Αναφέρομαι, κατά βάση, στην αστική ευθύνη που βαραίνει τον κάθε Μηχανικό όχι μόνο κατά τη διαδικασία μελέτης – κατασκευής του οικοδομικού έργου αλλά και στη φάση της χρήσης του από τον Ιδιοκτήτη αφού, σύμφωνα με το νόμο η ευθύνη του Μηχανικού δεν παραγράφεται. Σχετικά, κρίνω σκόπιμο να επισημάνω πως σύμφωνα με τη διεθνή πρακτική η αστική ευθύνη ασφαλίζεται. Κάτι που στη χώρα μας δεν είναι απόλυτα γνωστό και στο βαθμό που εφαρμόζεται η συγκεκριμένη ασφάλιση δεν έχει εμπεδωθεί στην πράξη.
Να προσεγγίσουμε την ευρωπαϊκή πρακτική
Από το δεύτερο άρθρο όπου γίνεται αναφορά στον τρόπο έκδοσης οικοδομικών αδειών σε ευρωπαϊκές χώρες, διαφαίνεται πως μάλλον “στραβά αρμενίζουμε”, αφού το μοντέλο που υιοθετεί σήμερα η Ελλάδα κινείται στην αντίθετη κατεύθυνση από αυτό που εφαρμόζεται στην Ευρώπη. Επιπλέον, η προοπτική δημιουργίας του Εθνικού Οργανισμού Κτηματολογίου και Ελέγχου Δόμησης (ΕΟΚΕΔ) προκαλεί έντονη και συνεχώς κλιμακούμενη αντίδραση στις υπάρχουσες Υπηρεσίες Δόμησης (ΥΔΟΜ) και στην τοπική αυτοδιοίκηση.
Γιατί, το θέμα δεν είναι μόνο η έκδοση της οικοδομικής αδείας με λιγότερη γραφειοκρατία και με λιγότερη ή καθόλου διαπλοκή. Είναι η αξιοπιστία της όλης διαδικασίας και η αίσθηση πως διασφαλίζεται το σωστό αποτέλεσμα που είναι η ποιοτική και ασφαλής κατασκευή, που να αντέχει στο χρόνο.
Η Πολιτεία έχει υποχρέωση να θέσει κανόνες και αρχές που να διασφαλίζουν τον Ιδιώτη / Καταναλωτή σε θέματα ασφάλειας της κατασκευής που αγοράζει ή που χτίζει με αυτεπιστασία, το σπίτι του με βάση μελέτες που έχει εκπονήσει κάποιος Μηχανικός.
Καταλυτικός ο ρόλος της Ασφάλισης
Ερμηνεύοντας την πρακτική εμπειρία άλλων ευρωπαϊκών χωρών, κρίνεται σκόπιμο να αναφερθεί κάτι που δε μνημονεύεται στο προαναφερθέν άρθρο. Πρόκειται για την Ασφάλιση Επαγγελματικής Ευθύνης η οποία είναι υποχρεωτική για τους Μηχανικούς στα πλαίσια της δραστηριότητάς τους όχι μόνο στο πλαίσιο έκδοσης της οικοδομικής αδείας αλλά ευρύτερα της παροχής υπηρεσιών μελέτης, επίβλεψης και ελέγχων τεχνικών έργων.
Η ασφάλιση αυτή διασφαλίζει, καταρχήν, τα συμφέρονται του Ιδιώτη / Ιδιοκτήτη του ακινήτου και όποιου Τρίτου έχει νόμιμο συμφέρον να εγείρει αξιώσεις αποζημίωσης για οικονομικές συνέπειες από ενδεχόμενο λάθος ή παράλειψη του Μηχανικού. Και αυτό, όχι μόνο στο στάδιο έκδοσης της οικοδομικής αδείας που φαίνεται να αποτελεί το μείζον θέμα, αλλά και στη συνέχεια κατά τη φάση της κατασκευής και της χρήσης του έργου. Επιπλέον, η ασφάλιση διασφαλίζει το κύρος αλλά και την οικονομική προστασία του Μηχανικού ο οποίος θα μπορεί να ασκεί απρόσκοπτα την επαγγελματική τους δραστηριότητα χωρίς επιπλέον άγχος για τις ευθύνες που αναλαμβάνει.
Τελικά, είναι η Ασφάλιση Επαγγελματικής Ευθύνης Μηχανικού που θα πρέπει να θεσπιστεί, παράλληλα με τις όποιες θεσμικές αλλαγές για τον εξορθολογισμό του συστήματος δόμησης στη χώρα μας.